روایت عطر حرم در قاب دوربینها
به گزارش نجوای آگاهی؛ این جشنواره در چارچوب بیستودومین جشنواره بینالمللی امام رضا(ع) و با همکاری بنیاد بینالمللی فرهنگی و هنری امام رضا(ع)، معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز برگزار شد. حضور عکاسان از شهرهای مختلف کشور در اختتامیه نیز تصویری متفاوت از یک رویداد ملی ارائه میکرد؛ هنرمندانی که هرکدام از نقطهای از ایران آمده بودند و روایت خود را در قالب عکس به یک رویداد مشترک آورده بودند.
جشنواره عکس رضوی تنها به ثبت تصاویر زیارت محدود نمانده بود. بخشهای حرفهای، عکاسی با تلفن همراه و مجموعه عکس، در کنار موضوعات ویژهای مانند «نذر خدمت»، «روضه منوره»، «زیارت از راه دور»، «وصال در دارالحجه»، معماری و هنر اسلامی در اماکن مقدس و نسبت امام رضا(ع) با سبک زندگی ایرانی، فرصتهای متنوعی برای عکاسان ایجاد کرد.
در کنار این موضوعات، بخش ویژهای نیز به آیین تشییع رهبر شهید اختصاص یافت؛ بخشی که در جریان برگزاری جشنواره به مجموعه موضوعات آن اضافه شد و در نهایت ۱۵ اثر از این بخش به مرحله نمایشگاه رسید.
بهارک زرگروفا، دبیر چهاردهمین جشنواره بینالمللی دوسالانه عکس رضوی، در این مراسم با اشاره به شرایط دشوار ماههای گذشته گفت هماهنگی و برگزاری جشنواره در چنین شرایطی آسان نبوده است، اما تعهد هنرمندان و علاقه آنها به فرهنگ رضوی باعث شد مسیر ادامه پیدا کند. او هنر را زبانی برای بیان ارادت دانست و گفت دوربین میتواند این ارادت را برای نسلهای آینده ثبت کند.
بر اساس گزارش دبیرخانه، در مجموع ۴ هزار و ۷۶۶ اثر از ۲۹ استان به جشنواره ارسال شد. در بخش حرفهای و تکعکس، ۲۶ اثر برای نمایشگاه انتخاب شد؛ در بخش موبایل ۲۴ اثر، در بخش ویژه ۱۵ اثر و در بخش مجموعه عکس نیز هفت مجموعه به نمایشگاه راه یافتند.
حمیدرضا اربابسلیمانی، معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، احیای جشنواره پس از چند سال توقف را یکی از نقاط مهم این دوره دانست.
او افزایش تعداد آثار و حضور هنرمندان از استانهای مختلف را مورد توجه قرار داد و برگزاری جشنواره در شرایط جنگی را نیز از ویژگیهای این دوره عنوان کرد.
اربابسلیمانی همچنین به برگزاری کارگاهها و سفرهای آموزشی عکاسان به قم و شیراز اشاره کرد و گفت آشنایی هنرمندان با معماری و فضاهای زیارتی میتواند در ارتقای کیفیت آثار مؤثر باشد.
او پیشنهاد کرد آثار منتخب جشنواره در استانهای مختلف کشور نیز به صورت چرخشی نمایش داده شوند؛ پیشنهادی که در صورت اجرا میتواند دامنه مخاطبان این رویداد را فراتر از مراسم اختتامیه و نمایشگاه اولیه ببرد.
این پیشنهاد از یک جهت دیگر نیز قابل توجه است؛ جشنوارهای که نزدیک به پنج هزار اثر از سراسر کشور دریافت کرده، اگر آثار منتخب آن پس از پایان رویداد نیز در معرض دید قرار بگیرند، میتواند به یک آرشیو تصویری قابل استفاده برای پژوهشگران، هنرمندان و مخاطبان تبدیل شود.
فرشید فلاح لالهزاری، مدیرعامل بنیاد بینالمللی فرهنگی و هنری امام رضا(ع)، در اختتامیه از نقش مجموعههای عکاسی و هنری البرز در برگزاری جشنواره قدردانی کرد و فعالیت تشکلهای عکاسی استان را یکی از عوامل برگزاری این رویداد با چنین گسترهای دانست.
او گفت البرز به تدریج در حال تثبیت جایگاه خود به عنوان یکی از قطبهای عکاسی هنری ایران است و برنامهریزی برای برگزاری جشنواره نیز بیش از یک سال پیش آغاز شده بود.
این بخش از سخنان مدیرعامل بنیاد امام رضا(ع)، یک موضوع قابل توجه برای فضای فرهنگی البرز را نیز پیش میکشد؛ اینکه آیا میزبانی یک رویداد ملی میتواند به تقویت زیرساختهای ماندگار عکاسی در استان منجر شود یا آنکه فعالیتها با پایان هر جشنواره دوباره به نقطه قبل بازمیگردند.
یکی از بخشهای متفاوت این دوره، تمرکز بر فعالیتهای آموزشی و میدانی بود. برگزاری کارگاههای تخصصی و سفرهای عکاسی در قم و شیراز و همچنین عکاسی از امامزادگان البرز، بخشی از برنامههایی بود که برگزارکنندگان برای ارتقای نگاه هنری عکاسان در نظر گرفته بودند.
این رویکرد، جشنواره را از یک فرآیند صرفاً رقابتی دور نگه میدارد؛ چراکه در این مدل، هنرمند فقط عکس خود را برای داوری ارسال نمیکند، بلکه پیش از ثبت تصویر نیز فرصت مواجهه مستقیم با فضا، معماری و موضوع را پیدا میکند.
در چنین شرایطی، پرسش اصلی فقط تعداد آثار دریافتی نیست؛ بلکه این است که چنین برنامههایی تا چه اندازه میتوانند به شکلگیری جریان مستمر عکاسی در استانها و میان نسل جدید عکاسان کمک کنند.
بخش دیگری از مراسم به تقدیر از عکاسان خبری اختصاص داشت؛ عکاسانی که در جریان حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و از جمله حمله به پل B1 کرج، در صحنه حضور داشتند و رویدادها را ثبت کردند.
حجت الاسلام حمیدرضا اربابسلیمانی با اشاره به شرایط «جنگ ترکیبی و جنگ روایتها» بر ضرورت ثبت روایتهای تصویری تأکید کرد و گفت این اسناد میتوانند در آینده به عنوان بخشی از اسناد تاریخی مورد استفاده قرار گیرند.
در کنار عکاسان خبری، از تعدادی از استادان و پیشکسوتان عکاسی استان البرز نیز تقدیر شد؛ بخشی که توجه به تجربه نسلهای پیشین عکاسی را در کنار فعالیت نسل جدید یادآوری کرد.
در واقع در یک جشنواره عکس، دو نوع روایت در کنار یکدیگر قرار گرفتند؛ روایتی که از زیارت، ایمان و فرهنگ رضوی میگوید و روایتی که لحظههای دشوار اجتماعی و جنگ را ثبت میکند. نقطه اتصال هر دو، دوربین و مسئله ماندگار کردن یک لحظه برای آینده است.
ابراهیم شریفی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز، در اختتامیه با اشاره به ظرفیتهای هنری استان گفت با آغاز جنگ، درباره امکان ادامه برگزاری جشنواره تردیدهایی وجود داشت، اما در نهایت این رویداد برگزار شد و آثار هنرمندان از سراسر کشور به دبیرخانه رسید.
به گفته او، حدود ۵ هزار اثر در این دوره ارسال شد؛ آماری که نشان میدهد موضوع جشنواره توانسته هنرمندانی از نقاط مختلف کشور را با وجود شرایط دشوار، در یک رویداد فرهنگی مشترک گرد هم آورد.
اختتامیه نیز خود تصویری از همین گستردگی بود. برگزیدگانی از شهرهای مختلف ایران برای دریافت جوایز به کرج آمده بودند و در کنار هنرمندان و عکاسان البرزی قرار گرفتند؛ رویدادی که برای ساعتی سالن سیروس صابر را به نقطه تلاقی روایتهای تصویری شهرهای مختلف کشور تبدیل کرد.
خادمان امام رضا(ع) نیز در این مراسم حضور داشتند و با آوردن نشانههایی متبرک از حرم رضوی، فضای اختتامیه را از یک مراسم معمول فرهنگی متمایز کردند. شعرخوانی «هادی جانفدا» نیز بخش دیگری از این فضای فرهنگی و آیینی بود.
در بخش حرفهای و تکعکس، سیده ویدا سیدالحسنی رتبه نخست، سید مهرداد شریفی رتبه دوم و امیر رحمانی رتبه سوم را به دست آوردند.
در بخش عکاسی با تلفن همراه، وحید دلسعید رتبه نخست، یاریبخش حاتمی صدر رتبه دوم و یاسر محمدخانی رتبه سوم شدند و امیر عنایتی نیز شایسته تقدیر شناخته شد.
در بخش ویژه تشییع رهبر شهید، پژمان مولایی رتبه نخست، علی ابک رتبه دوم و احمد تاجی رتبه سوم را کسب کردند و مریم آلمؤمن نیز شایسته تقدیر شد.
در بخش مجموعه عکس، معصومه بختیاری، علی حسنزاده و افشین آذریان به عنوان برگزیده معرفی شدند و این بخش بدون رتبهبندی میان سه مجموعه به پایان رسید.
داوری آثار این دوره را یونس همتینیا، حمید اسود، محمد یعقوبی، مرتضی جانبخش، هادی دهقانپور و احمد بلباسی بر عهده داشتند.
چهاردهمین دوسالانه عکس رضوی پس از چند سال توقف دوباره برگزار شد، ۴ هزار و ۷۶۶ اثر از ۲۹ استان دریافت کرد و برگزارکنندگان از احتمال نمایش آثار منتخب در استانهای مختلف سخن گفتند.
اما پرسش نجوا اینجاست: سرنوشت این حجم از آثار پس از پایان جشنواره چه خواهد بود؟ آیا برای آرشیو، نمایش مستمر و دسترسی عمومی به آثار منتخب، برنامه مشخصی وجود دارد تا این قابها از یک رویداد مقطعی فراتر رفته و به بخشی از حافظه تصویری فرهنگ رضوی و تاریخ معاصر ایران تبدیل شوند؟
۱ از ۵
نظرات (۰)
هنوز نظری ثبت نشده — اولین نفر باشید!
ثبت نظر جدید